Mag ik mezelf zijn?

Je bent op een verjaardag van familie. De woonkamer zit vol volwassenen en kinderen. Je nichtje van dezelfde leeftijd als jouw dochter loopt vrolijk rond, maakt grapjes en vertelt honderduit over school.

Jouw dochter zit ondertussen rustig op de bank met een boekje. Wanneer een tante vraagt of ze wil vertellen hoe het op school gaat, kruipt ze dicht tegen je aan en schudt haar hoofd.

Later hoor je iemand zeggen:

"Ze is wel erg verlegen hè?"

Je dochter hoort het en verschuilt zich achter jouw benen...

Voor je dochter ging het misschien zo:

'Emma praat altijd met iedereen... Dat kan zij gewoon... Iedereen vindt haar leuk... Waarom kan ik dat niet? Waarom vind ik dat spannend? Is er iets mis met mij? Hadden ze liever gewild dat ik ook zo was?'

Je kindje denkt en doet deze dingen misschien nog niet allemaal bewust, maar onderliggend speelt hier de vijfde hechtingsvraag:

'Mag ik mezelf zijn?'

Zo vanzelfsprekend als het voor jou is dat ieder kind anders is, is dat voor je kindje niet altijd. In deze fase ontdekt een kind steeds meer wie het is. Wat het leuk vindt. Waar het goed in is. Wat bij haar past en wat niet.

Het ontdekt ook dat andere kinderen anders zijn.

En dat roept nieuwe vragen op.

In deze fase stelt je kindje zichzelf onbewust vragen als:

• Ben ik goed zoals ik ben?
• Mag ik anders zijn dan anderen?
• Mag ik mijn eigen interesses hebben?
• Mag ik mijn eigen tempo hebben?
• Moet ik veranderen om erbij te horen?

Maar die vragen stelt je kindje niet letterlijk. Die stelt het via gedrag:

• Zichzelf vergelijken met andere kinderen.
• Zich schamen voor bepaalde eigenschappen.
• Proberen erbij te horen door anderen na te doen.
• Zich terugtrekken wanneer het zich anders voelt.
• Jaloers gedrag naar andere kinderen.
• Onzeker worden over dingen die het eerst vanzelfsprekend vond.
• Juist heel sterk laten zien wie het is.

Wat je kindje in deze fase nog moet leren, is dat het niet hetzelfde hoeft te zijn als anderen om waardevol te zijn. Dat verschillen normaal zijn. Dat ieder kind zijn eigen talenten, voorkeuren en eigenschappen heeft. En dat het zich mag ontwikkelen tot wie het diep van binnen werkelijk is.

Dat moment op de verjaardag lijkt misschien een klein voorval, maar is eigenlijk een belangrijk hechtingsmoment. Een moment waarop je kindje onderzoekt of het zichzelf mag zijn.

Wanneer je op zo'n moment beseft dat je kindje bezig is met het ontdekken van haar eigen identiteit, helpt dat hopelijk om haar gedrag anders te vertalen. Want dan zie je niet alleen een onzeker of aanklampend kind, maar een kind dat probeert te ontdekken of het goed genoeg is zoals het is.

Dit was de vijfde en laatste hechtingsvraag:

'Mag ik mezelf zijn?'

Wil je begrijpen hoe jij de hechtingsvragen van jouw kindje in het dagelijks leven kunt herkennen? En hoe je erachter komt wat je kindje éigenlijk bedoelt met het ingewikkelde gedrag dat hij of zij laat zien? Doe dan mee met onze Masterclass. Na het volgen van de masterclass kijk je anders naar die dagelijkse opvoedsituaties en weet je beter wat je kindje echt van je vraagt.

Je kunt je nog even aanmelden via deze link.

Dit artikel is geschreven door Orthopedagoog-Generalist Janine Heutink, specialist in gehechtheid.